Maszyny budowlane, takie jak koparki, ładowarki, walce czy dźwigi, odgrywają kluczową rolę w wielu projektach budowlanych. Warto zauważyć, że te pojazdy nie muszą mieć tablic rejestracyjnych i mogą swobodnie poruszać się po drogach publicznych. Dlaczego tak jest?
Przede wszystkim maszyny budowlane nie są używane jak pojazdy osobowe; ich głównym celem jest wykonywanie prac budowlanych oraz transport materiałów. W Prawie o Ruchu Drogowym klasyfikowane są jako pojazdy wolnobieżne, co zwalnia je z obowiązku rejestracji i posiadania tablic rejestracyjnych.
Pojazd wolnobieżny to taki, którego konstrukcja ogranicza prędkość do 25 km/h, z wyjątkiem ciągników rolniczych. Dodatkowo, maszyny budowlane są uznawane za pojazdy specjalne, co pozwala im na swobodne poruszanie się po drogach publicznych. W przeciwieństwie do pojazdów osobowych, nie muszą one płacić opłat drogowych ani ponosić dodatkowych kosztów za przejazd przez mosty czy tunele.
Mimo braku tablic rejestracyjnych, maszyny budowlane muszą być odpowiednio oznakowane. Na każdej z nich powinny znaleźć się: typ maszyny, oznaczenie producenta lub importera, numer seryjny lub identyfikacyjny, a także maksymalna masa pojazdu z ładunkiem.
Dodatkowo, maszyny budowlane powinny być wyposażone w elementy odblaskowe oraz światła, co zapewnia ich widoczność w trudnych warunkach oraz umożliwia bezpieczne wyjechanie na drogę publiczną.
W Dzienniku Ustaw z dnia 1 marca 2017 roku wprowadzono dodatkowe regulacje dotyczące pojazdów specjalnych, w tym gąsienicowych, takich jak koparki gąsienicowe.
Aby koparki gąsienicowe mogły poruszać się po drogach publicznych, muszą spełniać następujące warunki:
a) całkowita dopuszczalna masa pojazdu nie może przekraczać 16 ton,
b) nacisk gąsienicy między skrajnymi krążkami bieżnymi nie może być wyższy niż 40 kN (4 t) na 1 m; w przypadku mechanizmu półgąsienicowego lub dwóch gąsienic ustawionych jedna za drugą, nacisk ten nie może przekraczać 60 kN (6 t), pod warunkiem że odległość między środkami powierzchni styku z jezdnią pierwszej gąsienicy a środkami drugiej wynosi co najmniej 3 m,
c) gąsienice nie mogą mieć ostrych krawędzi, które mogłyby uszkodzić nawierzchnię drogi,
d) maksymalna prędkość musi być konstrukcyjnie ograniczona do 10 km/h; przepisy te nie dotyczą pojazdów z gąsienicami gumowymi lub wykonanymi z innego elastycznego materiału, pod warunkiem, że nie zawierają metalowych elementów mogących uszkodzić nawierzchnię.
